Dijital Pazarlamanın Tarihsel Gelişimi

Geçmişten günümüze dijital pazarlama ve tarihsel gelişimi.

e-postanin-icadi

1971 – E-postanın icadı

1971 yılının sonlarında, DARPA’da Ray Tomlinson adlı bir araştırmacı, ilk ağ e-postasını ARPANET aracılığıyla gönderdi.

Not: DARPA Amerikan ordusu tarafından kullanılmak üzere, yeni teknolojiler üretmekle sorumlu ABD Savunma Bakanlığı’na bağlı bir devlet kurumudur. Soğuk savaş döneminde Rusya’nın Sputnik füzesini uzaya göndermesinin ardından 1958’de ARPA adıyla kurulmuştur.

1978 – İlk Spam Mesajı

İlk ticari e-posta mesajı, 3 Mayıs 1978’de Gary Thuerk tarafından gönderildi. DEC bilgisayarlarını tanıtan bir e-postayı 400 alıcının listesine gönderdi. ARPANET devlet destekli bir ağ olduğundan, ağır misilleme ile karşı karşıya kaldı. Ancak, tek bir spam mesajı 13 milyon doların üzerinde satışla sonuçlandı.

Adventureland, oyun içi reklamlara sahip ilk metin-macera bilgisayar oyunu.

ilk-spam-mesaji
oyun-ici-reklamcilik

1978 – Oyun içi reklamcılık

İlk defa oyunlarda reklamlara yer verildi. New Yorkta bulunan Adventureland isimli eğlence merkezi bilgisayar oyunu içerisinde metin reklamı yayınladı.

1982 – İlk E-ticaret Sitesi

Boston Computer Exchange kullanılmış elektronik eşya satışı için bir bülten pano sistemi başlattı.

Not: Bir bülten panosu sistemi, kullanıcıların bir programı kullanarak sisteme bağlanmasına izin veren bir bilgisayar yazılımıdır. 

Giriş yaptıktan sonra, kullanıcı yazılım ve verileri karşıya yükleme, indirme, haber ve bülten okuma, e-posta, genel mesaj panoları ve bazen doğrudan sohbet yoluyla diğer kullanıcılarla mesaj ve alışveriş gibi işlevleri gerçekleştirebilir. 

Kaynak: https://pivotal.digital/blog/1982-boston-computer-exchange-pivotal-moments

boston-computer-exchange-ilk-reklam-ornekleri-01
dunya-capinda-ag-world-wide-web-tim-berners-lee-01

1991 – World Wide Web (Dünya Çapında Ağ)

Tim Berners-Lee tarafından oluşturulan ve Ağustos 1991’de piyasaya sürülen World Wide Web protokolü, günlük kullanıcıların internete erişmelerini kolaylaştırdı.

Not: www İnternet üzerinde yayınlanan birbirleriyle bağlantılı hiper-metin dokümanlarından oluşan bir bilgi sistemidir. 

Hipermetinler (Html – Hiper Metin İşaretleme Dili) standart metinlerden farklı olarak imaj, fotoğraf, video, tablo, matematik formülleri vs. içerik sunabilirler.

1993 – Grafikleri Yayınlayabilen Tarayıcılar

Mosaic, resimlerin metinle birlikte görüntülenmesine izin veren ilk internet tarayıcısıydı. 

Mosaic, kısmen 1991 yılında Yüksek Performanslı Bilgi İşlem Yasası ile finanse edilen İllinois Üniversitesi’ndeki bir ekip tarafından geliştirildi.

mosaic-tarayici-01
banner-reklamlari-zima-com-01

1994 – Banner Reklamları

Wired Magazine, internetteki ilk reklam alanını satma ödülü aldı. AT&T, Volvo, Zima ve IBM gibi çeşitli markalarla çalışan afiş reklamları, 27 Ekim 1994’te yayınlandı.

1994 – İlk Mobil Tarayıcı

1994 yılında Apple newton message adlı ilk mobil tarayıcı olan “Pocket Web” i tanıttı.

ilk-mobil-tarayici-01
e-ticaretin-yukselisi-01

1995 – E-ticaretin Yükselişi

Amazon.com ve eBay internet üzerinden satış yapmaya başlar.

1995 – CPM – BGBM (Cost per thousand impressions)

Netscape, BGBM’yi (Bin Gösterim Başına Maliyet) reklam gösterimlerini ölçmenin bir yöntemi olarak sunar.

bgbm-cpm-dijital-pazarlama-01
ilk-pop-up-reklamlar-01

1997 – İlk Pop-up Reklamları

Javascript’in tanıtılmasından kısa bir süre sonra, Tripod.com, bir otomobil üreticisi için açılır pencere reklamları sunar.

1998 – Arama Motorları

Google ve Yahoo, internette hızla büyüyen bilgileri keşfetmek için arama motorlarını başlattılar. Microsoft, MSN ile bu pazara ortak oldu.

arama-motorlari-01
reklam-gelirleri-1-milyar-dolari-asti-02

1999 – Reklam Gelirleri 1 milyar$’ı Aştı

Dot-com patlamasının ortasında, çevrimiçi reklam geliri 1 milyar doları aştı.

Not: Dot-com balonu 2000 yılının mart ayında teknoloji firmalarının yer aldığı borsa endeksi olan NASDAQ’ daki senetlerin büyük değer kaybı yaşamasıyla sönen ekonomik balon

2000 – Google Adwords (Ads)

Google, reklam verenlerin Google’ın arama sonuçlarında ürünleri tanıtmasını sağlayan AdWords aracını yayınlar. Google Adwords isim değişikliğine gidip adını Google Ads olarak değiştirmiştir.

google-adwords-01
warnerbross-01

2006 – Youtube Marka Kanalları

YouTube’daki ilk marka kanalı Warner Bros. Records’a ait.

2007 – Apple iphone

Apple iPhone ile, insanların web ile etkileşime girme şeklini değiştiriyor.

iphone-lansman-01
kullanici-davranislarini-izleme-01

2007 – Kullanıcı Davranışlarını İzleme

Facebook, kullanıcıları diğer web sitelerinde izleyen bir platform olan Beacon’u başlattı. 

Beacon, gizlilik şikayetlerinden sonra 2011 yılında kapatılmıştır. 

Zuckerberg bunun hata olduğunu düşünmüştür.

Beacon, Nesnelerin interneti IoT teknolojisinin gelişmesiyle ortaya çıkan; bluetooth radyo teknolojisinin biraz daha kişiselleştirilmiş halidir.

2010 – Çevrimiçi Reklam Gelirleri Baskılı Reklamları Geçti

2010 yılında ilk kez, çevrimiçi reklam geliri ABD’de gazete ve dergi harcamalarını geçiyor.

reklam-gelirleri-baskili-reklamlari-gecti-01
instagram-sponsorlu-reklam-01

2013 – İnstagram Sponsorlu Reklamlar

İnstagram ilk defa kullanıcıların fotoğrafları arasında sponsorlu gönderi yayınlandı.

2017 – Çevrimiçi Reklam Geliri Tv Reklamlarını Geçti

Çevrimiçi reklam gelirleri, televizyon reklam harcamalarının 2017 yılında ilk kez 209 milyar$ üzerine çıktı.

tv-ads-1984